kişinin, anlamı, yaşamının – Cumartesi Mektupları 16

kişinin, anlamı, yaşamının

hep merak etmişimdir, merak etmişizdir, merak etmiştirler

bulmuşumdur, bulmuşuzdur, bulmuşlardır

anlamını, yaşamının, kişinin

sonra kaybetmişimdir, kaybetmişizdir, kaybetmişlerdir

anlamını, yaşamının, kişinin.

Anlamı, yaşamının, kişinin… Oruç Aruoba’nın Olmayalı adlı felsefi nitelikli kitabı temelde bu soruya cevap vermeye çalışıyor. Üç bölümden oluşuyor kitap. İlk bölüm, ÇOKANLAMLILIKLAR; ikinci bölüm, kişinin yaşamının anlamı; üçüncü bölüm ise, FELSEFE üzerine birkaç not başlığından oluşuyor.

Uzun bir aradan sonra öykü türüne ara verip farklı nitelikteki kitapları okuyarak hem üslup zenginliği yakalamaya hem de türler arasındaki üslupların ayırdına varmaya çalışıyorum. Bu konuda, Oruç Aruoba’nın Olmayalı adlı kitabı oldukça doğru bir tercih oldu benim için. Aruoba, dili -bu kitabında- olabildiğince zengin, ve anlam konusunda dili gerçek bir araç olarak kullanıp çok anlamlılığı yakalamayı başarıyor. Biçimsel olarak kendini sınırlara hapsetmiyor, dili istediği kadar özgür kullanıyor ve bu da Aruoba’nın kendi üslubunu oluşturmasını sağlıyor.

“Garip ya : yaşamının anlamını arayıp arayıp bulamadığın konumlarda, an olur, mutlanırsın” diye başlıyor aramaya, anlamını, yaşamının, kişinin.

Kişinin, yaşamının anlamı, geriye çekilip baktığı birşeydir : nasıl bölük-pörçük, nasıl kesintili-süreksiz, nasıl amaçsız-gelişigüzel – nasıl da yabancı birşey diye, bakar, çekilip geriye, anlamına, yaşamının, kişi…

Aruoba’nın dediği gibi, kişi yaşamının anlamını aramaya ilk önce geçmişten başlar. Şöyle bir döner bakar ardına, bıraktıklarına; o ardına bıraktıklarından bir anlam çıkarmaya çalışır. Önce bir anlam verir, sonra, bu anlam varlığını yok eder, bazen kendince, bazen kişi tarafından. Kişi, yaşamının anlamını, bulup kaybetmiştir. Bu nedenle geçmişte bulamayacağını anlar, bilir, anlamını, yaşamının.

Anlamı, yaşamının, kişinin… Belki de yoktur, olacaktır, ya da hiç olmayacaktır. Belki de anlamıdır, yaşamının, kişinin; yaşamının anlamını aramaya çalışması.

yaşamının anlamını aramaya çalışması

anlamıdır, yaşamının, kişinin

– olabilir mi?

“Kişiye yaşam ‘verilir’ken, anlamı da birlikte, kendiliğinden verilmez” der Aruoba. İşte bu nedenle, dönüp de kendimize, ya da bir başkasına, “neden bu dünyaya geldim?” gibi bir soru sormak anlamsız gelir. Bir anlam kurmak, inşa etmek içindir belki.

Kişi doğduğunda,

konuşamaz -konuşmayı öğrenir

yürüyemez -yürümeyi öğrenir

tutamaz -tutmayı öğrenir

okuyamaz -okumayı öğrenir

yaşayamaz(tek başına) -yaşamayı öğrenir

kişi,

öğrenmeye çalışır,

anlamını,

yaşamının.

Kişinin anlamı yoktur, yaşamının. İşte bu yüzden, kişi, kendi kurmak zorundadır, anlamını, yaşamının. Oruç Aruoba da aynısını söyler:

Ancak kendi kurabileceği birşeydir, kişinin yaşamının anlamı.

Anlamlar bulmaya çalışır yazar, yeni yeni anlamlar sunar okura, farklı farklı. Yüzlerce anlam söyler, belki hepsidir anlamı, yaşamın; belki de hiçbiri, ya da sadece biri, veya birkaçı. Anlamına varmaya çalışır okur, yaşamının, bu kitapta. Bulamaz da çoğu zaman. Çünkü yoktur; kişi kendi inşa eder, anlamını, yaşamının.

Anlam aramak, kişinin yaşamında, çok da gerekli değildir belki. Belki gerekli olan, yeni bir anlam kurmaktır, sadece.

Kişi yaşamının anlamını anlayamaz –

-anlayamadığındır, anlamı, yaşamının…

Anlamak güç olabilir, çoğu zaman da anlayamayız zaten. O halde kuralım biz de, inşa edelim, anlamını, yaşamın; anlamlandırarak.

Oruç Aruoba’nın Metis Yayınları’ndan çıkan Olmayalı adlı yapıtını, okuduğum en iyi ve en nitelikli kitaplardan biri olarak kitaplığıma yerleştirdim. Henüz okumadıysanız bu vesileyle okumanızı tavsiye ederim.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s