Şu insanlara hiçbir şey çok değil!

tuneldekicocuk

Sait Faik Abasıyanık – Tüneldeki Çocuk

Blogumda ilk yazımı çok sevdiğim Sait Faik’in Tünel’deki Çocuk adlı öyküsü hakkında yazdığım için ayrı bir sevinç içindeyim.

Tünel’deki Çocuk adlı öykü kitabının aynı adlı öyküsünde geçiyor “Şu insanlar”. İlk basımı 1955 yılında yapılmış Varlık Yayınlarınca. Kitaba adını veren bu öyküde Sait Faik, yoksul, kıyafetleri eski püskü, ayakları çıplak, eli yüzü kir içinde bir çocuğun en büyük zenginliğini anlatıyor bize. “Küçük çocuğun yüzü, soyulmuş bir taze badem gibi parladı. Esmer, adamakıllı esmer bir yüzde bütün bir aydınlık. Sanki yüzünü bir meşale ve bir çağlayan aynı zamanda yıkayıp aydınlatıyor.”

Bir tarafta bir insanın bir insanı anlaması, koklaması, sevmesi; diğer yandan eğitimli bir kadının, Fransızca, İngilizce gibi dünya dillerini bilmesine rağmen insanları anlamaması, sevmemesi… “Şu insanlara karanlık çok bile!” der öyküdeki bu kadın, karanlıkta kalan mahallenin insanları için. Ardından bize “Şu insanlar”ı tanımlar Sait Faik. “Posbıyıklı Rum balıkçılar, çıplak bacaklı sıska çocuklar, gırtlakları bir karış dışarıya fırlamış Kürt hamallar, doksanlık Rum kadınları, ben, sen, posta müvezzii*, o bakkal çırağı… Hepimiz şu insanlardandık.” Ardından Tünel’de gördüğü o çocuk için Tünel’deki Çocuk adını verdiği öyküsünü yazar.

Ayakkabısızdır o çocuk, elleri kirlidir, siyahtır, pistir. Kalem gibi parmakları vardır. Sonra gözlerine gelince bir sevinç vardır. Tünel’e ilk kez binme sevincidir bu. Ama anlıktır. Belli etmez. Az önce bahsedilen “Şu insanlar”dandır o çocuk da. Fakirdir, yoksuldur. Zira yazar çocuğa bakınca nerede yaşadığını hemen anlar. “Her şeyinden Edirnekapı’da, kışın bir teneke evde ve yazın bir çadırda oturduğu anlaşılıyordu.” Peşi sıra, Tünel’leri anlatır. “Tünelleri insanlar için yaptık. Yokuşlardan lahzada* * insinler, yokuşları an-i vâhitte*** çıksınlar diye. Tünel’in kayışı, Tünel’e ilk defa bindiği zaman sevinen ve bu sevinci bile belli etmek istemeyen bir çocuk için yapılabilecek bir şey.”

Az önce bahsettiğimiz “Şu insanlara karanlık çok bile!” diyen eğitimli, birden fazla yabancı dil bilen kadının aksine yazar, “Şu insanlar” dediği kişiler içinse şunu ifade eder: “Diyeceğim yalnız şu: ‘Şu insanlara hiçbir şey çok değil!'”

Sait Faik’in insan sevgisini en çok hissettiğim öykülerinden birisidir Tünel’deki Çocuk. Bir insanın bir insanın yaşadığı sevinçten duyduğu bir başka sevinç vardır bu öyküde. Her şeyinden arınmış, apak, temiz, el değmemiş dil değmemiş bir sevgidir bu, sevinçtir. Yazar öyküde küçük bir çocuğun yaşadığı sevincin aksine, bir de akşam evde yaşanacak sevinci de belirtir öykünün sonunda. “Edirnekapı’da bu akşam, bir ana bir çocuğun Tünel’e nasıl bindiğinin hikâyesini dinleyecek. Çocuk, ‘Kocaman gözlü bir adam bana baktı da iyice sevinemedim’ diyecek. Yabancılara gülemediği, beyaz dişlerini gösteremediği, duyduğu şeyleri, söyleyemediği şeyleri bu anaya söyleyecek, onlar da Tünel’e binmiş kadar sevinecekler.”

Ne yazar, ne küçük çocuk ne de anası… Ben de sevindim en az onlar kadar. Damarlarımda tatlı, esrikleştiren bir sevinç dolaşmaya başladı. “İyi ki” dedim, “iyi ki Sait Faik geçmiş bu dünyadan. Yoksa ne olurdu hâlimiz… Kimden, nasıl öğrenirdik yaşama sevincini, küçük bir çocuğun kimseye belli etmekten korktuğu bu masum sevincini. Hele günden güne ışığımızın söndüğü, içimizden kerpetenle zorla insanlığımızı sökmeye çalıştıkları şu zamanlarda…”

(*) Dağıtıcı.

(**) An.

(***) Çok kısa zaman.

Görsel Kaynak: http://kitapfestivali.tumblr.com/post/148261862078/edirnekap%C4%B1da-bu-ak%C5%9Fam-bir-ana-bir-%C3%A7ocu%C4%9Fun

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s